Gazeteci Okçuoğlu’ndan Genç İletişimcilere ‘Engelsiz Gazetecilik’ Üzerine Söyleşi

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İletişim Fakültesi dahilinde bulunan Gazetecilik Topluluğu “Engelsiz Gazetecilik” başlığıyla gazeteci ve yazar Alper Okçuoğlu ile bir araya geldi. Söyleşide, engelli bireylerin ana akım medyadaki istihdam sorunu ve teknolojik gelişmelerin gazetecilik mesleği üzerine etkileri konuşuldu.

Gazetecilik Topluluğu Danışmanı Arş. Gör. Dr. Özlem Delal Abanoz’un nezdinde gerçekleşen çevrimiçi söyleşiye, İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Sinan Kaya, İletişim Fakültesi akademisyenleri ve çok sayıda öğrenci katıldı.

“Bireyin onuruna saygı duyan ve haklarını gözeten bir üslup benimsenmeli”

Söyleşide ana akım medyanın engellilik konusundaki yaklaşımını eleştiren Okçuoğlu, bu durumun bir trajedi ya da olağanüstü bir başarı öyküsü olarak sunulmaması gerektiğini ifade etti. Habercilik dilinde kullanılan “engeline rağmen” gibi ayrıştırıcı ifadelerin terk edilerek, bireyin onuruna saygı duyan ve haklarını gözeten bir üslubun benimsenmesi çağrısında bulundu. Ayrıca erişilebilirlik konusunun kişisel bir mesele olmadığını, aksine çevresel ve yapısal eksikliklerden kaynaklanan toplumsal bir sorun olduğunu altını çizdi.

“Yetenek yerine maliyet odaklı bir bakış açısı hâkim”

Okçuoğlu, Mersin Üniversitesi bünyesinde tamamladığı yüksek lisans çalışmasına atıfta bulunarak, medya patronlarının engelli çalışanlara yönelik tutumunu mercek altına aldı. Sektördeki genel yaklaşımı, “Yetenek yerine maliyet odaklı bir bakış açısı hâkim,” sözleriyle özetleyen Okçuoğlu, dijital teknolojilerin sunduğu uzaktan çalışma imkanlarının bu ‘külfet’ algısını boşa çıkardığını ve haberciliği daha erişilebilir kıldığını belirtti.

“Engelli hakları gündeme geliyor ama istihdam edilmeye gelince sen fiziksel engellisin deniliyor”

Engelli bireylerin medyadaki istihdamını bireysel tanışıklıklar vesilesiyle oluştuğunu ve medyadaki torpil sorununu vurgulayan Okçuoğlu, “Bugün teknik olarak baktığınız zaman engelli bireylerin medyadaki istihdamı tamamen bireysel tanışıklıklar üzerinden ilerliyor. Hiçbir medya patronu size kalkıp da kapıyı açmıyor, o kapıyı engelli bireyler kendileri zorlamak zorunda kalıyor. Bu, bizler için gerçekten çok acı bir durum. Bizler medyada varız, her gün yüzlerce engelliyle alakalı haber yapılıyor, engelli haklarıyla ilgili olaylar gündeme geliyor ama istihdam etmeye gelince ‘sen fiziksel engellisin’, ‘senin şu sorunların var’ diyerek yetenek ve becerilerine odaklanılmıyor.” şeklinde konuştu.

Torpil olayının nasıl son bulacağı ile ilgili görüşlerini paylaşan Okçuoğlu, “Ülke genelindeki torpil düzeninin sonlandırılması gerekiyor. Medya dediğimiz şey, sonuç olarak kuvvetler ayrılığının unsurlarından bir tanesidir. Dolayısıyla torpil toplumun genelinde kabul gören bir durumken, medyada olmayacağını söylemek pek gerçekçi olmaz. Bunun önüne geçmenin en iyi yolu medya patronlarının tekelleşmesini engellemek, bunu da ancak bizler başaracağız.” ifadelerini kullandı.

“Gazetecilik pes etmemekle alakalı bir meslektir”

Haber kaynaklarına ulaşma konusunda yaşadığı sıkıntıları anlatan Okçuoğlu, “Üniversitedeyken yaptığım ve ödül alan ‘Bebeklerde besin alerjisi neden yaygınlaşıyor?’ başlıklı bir haberim vardı. O haberle alakalı, Türkiye’de besin alerjisiyle ilgilenen ne kadar pediatri uzmanı varsa ulaşmamız ve bir şekilde bilgi almamız gerekiyordu fakat bir türlü geri dönüş alamamıştım. Hatta bir noktada hocalarımla konuşup bu haberi yapmaktan vazgeçme aşamasına geldim. O sırada hocam, ‘Pes etme, burada bırakmaman gerekiyor,’ dedi. Hani bir örnek vardır, bir madeni kazarsınız, tam sonuna gelmişken pes edersiniz oysa o son kazmayı vursanız elmasa ulaşacaksınızdır. Gazetecilik aslında biraz bu örnekteki gibi pes etmemekle alakalı bir meslek. Siz vazgeçmediğinizde, karşınızdaki insanlar bir şekilde size o olumlu dönüşü sağlıyor.” dedi.

‘Halk odaklı habercilik’ ilkesine bağlı yükseliş

Gençlerle bir araya gelerek mesleki tutkusunun kaynağını paylaşan Okçuoğlu, editörlüğünü üstlendiği Yasadikca.com’un dijital dünyadaki yükseliş hikâyesine değindi. Yıllık 2 milyonun üzerinde görüntülenme rakamına ulaşan platformun başarısını, “halk odaklı habercilik” ilkesine bağlayan Okçuoğlu, bu yaklaşımın dijital medyada her geçen gün daha çok karşılık bulduğunu vurguladı.

Haber: Serkan Beyazkaya